Wednesday, March 21, 2012

Ханбогд сумаар /Photo post/

Уг нь блог бичлэгээ цаг тухайд нь шуурхай оруулдаг байлаа. Гэв гэнэт идэвх сулраад. Блогоо тоосонд даруулчихжээ. Одооноос эхлээд бичлэгээ тогтвортой оруулна. Угаасаа хөдөө гадаа явдаг сезон ч эхлэж байна. Олон олон фото постоороо эргэн уулзанаа. 

Энэ удаад Өмнөговь аймгийн Ханбогд сум бидний хэсэг нөхөд аялаж амарч биш хөрсний судалгаа хийж явж байгаад ирсэн зургаасаа танилцуулж байна.

Дэмчогийн хийдийн үдшийн нэгэн агшин. Яагаад нөгөө б**в хад :D 

Цааш нь унших...

Wednesday, May 18, 2011

Төгс гэгээрнэ гэж эмэгтэйчүүдийг ойлгохыг хэлнэ

Сүүлийн үед блогтоо бичлэг нэмэхгүй нэлээд удлаа. Тэгж тэгж хаврын синдром уу юув мэдэхгүй нэг ийм бичлэг бичлээ. Өөр нэг блог дээрээ эртээд нийтлэсэн, энэ удаад энэ блог дээрээ нийтэлчихэе дээ. Би гэдэг хүн их юм үзсэн хүн. Үзсэн харсан гэдэг утгаараа. Гэхдээ энэ эмэгтэйчүүдийг ойлгоод ч байгаам шиг ойлгохгүй ч байгаам шиг аймар хэцүү улсууд юм. Тэгээд өөрийн үзэл бодлоо бичлээ :ь

Цааш нь унших...

Thursday, February 24, 2011

2 ном

Би гэдэг хүн ажил, ажил гэсээр яваад блогтоо сард бараг 1, 2 бичлэг л оруулдаг болсон байх юм. Гэхдээ блог бичих нь багассан ч гэлээ өөр бас бус зүйлсийг бол бичсээр л байна.  Тэгээд тэр үр дүнгээсээ товч танилцуулъюу гэж бодсон юм. 

Миний бие ажил, амьдарлын зав зайгаараа үзэг цаас холбон суусных ямар ч гэсэн удахгүй хэвлэлтээс ийм 2 ном гарах нь.

Цааш нь унших...

Saturday, January 29, 2011

Идэр есийн жавраар Хөвсгөлийн хязгаарт (Photo post)

Ажил мэргэжлийн онцлог болоод ч тэрүү би гэдэг хүн хөдөө гадаа их явах юм. Ямар сайндаа дөнгөж шинэ он гаравуу гүй юу хөдөө тийш хүлгийн жолоо залж байхав дээ.  Явах явахдаа хамгийн хүйтэн үеэр, хамгийн хүйтэн газар болох Хөвсгөл аймгийн баруун хязгаарлуу явсан юм. Өмнө нь хамгийн халуун цагаар говийн аймгуудаар аялсан бичлэгээ оруулж байсныг санаж байгаа байх.
Энэ удаад Хөвсгөл аймгийн баруун сумдаар аялал хийгээд ирлээ.  Аялал маань хүнд хэцүү, хахир хүйтэн цагаар өрнөсөн ч мэдээж залуу халуун хүмүүсийн эрч энергээр сайхан, бүтэмжтэй байлаа. Цасанд суух, шуурга, агаарын температур -40 хэмээс байнга дээш байсан зэрэг саад бэрхшээлийн хажуугаар сониохолтой, хөгжилтэй өрнөсөн энэхүү аялалын зургуудын маань дээжээс тухлан сонирхоно уу.

Цааш нь унших...

Tuesday, December 28, 2010

Mongolia gains independence from the Qing dynasty

1911 –12 - 29.  Mongolia gains independence from the Qing dynasty.  Түүхэнд энэ өдөр бидний өвөг дээдэс Монгол улсын түүхэнд 200 гаруй жил үргэлжилсэн Манж Чин улсын ноёрхлыг эцэс болгож, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын ололтыг баталгаажуулан, тусгаар тогтнолоо тунхаглан зарлаж байжээ.

Түүнчлэн энэ өдөр буюу 1911 оны 12-р сарын 29-нд Богд Жавзандамба хутагтыг хаан ширээнд залж, түүнд төрийн тамга, далбаа, өргөмжлөл өгч, таван яам бүхий Засгийн газрыг байгуулах түүхэн явдал тохиож байсан юм байна. Нэг ёсондоо өнөөдөр бол Манжийн дарлалаас гарсан үндэсний эрх чөлөөгөө олсон тусгаар тогтнолын 99 жилийн ойн өдөр юм. 

Цааш нь унших...

Thursday, December 2, 2010

Газрын гүнрүү аялсан тэмдэглэл /Photo post/

Бор-Өндөрийн уулын баяжуулах үйлдвэр нь Монголын жоншны экспортын 97-98, баяжмалын экспортын 100 хувийг дангаараа гаргадаг томоохон  үйлдвэр юм. Олборлолт, баяжуулалтаараа дэлхийд айргийн тавд бичигддэг тус уурхай 1985 онд ашиглалтад орсон бөгөөд саяхан тоног төхөөрөмжөө шинэчилжээ. Ингэснээр жоншны баяжмалын чанарын үзүүлэлтийг дэлхийн стандартын түвшинд хүргэж, экспортын зах зээлийг өргөжүүлэх боломж бүрдсэн байна. Өмнө нь Бор-Өндөрийн уурхайн жоншны баяжмал үйлдвэрүүдийнх нь чанарын шаардлагыг хангадаг тул ОХУ руу голлон экспортлогдож, Энэтхэг, АНУ руу бага хэмжээгээр гардаг байсан. Харин баяжуулах үйлдвэрээ шинэчилснээр Япон, БНСУ болон Европын орнуудын зах зээлд бүтээгдэхүүнээ гаргах боломжтой болж байгаа гэнэ. 

Цааш нь унших...

Tuesday, November 2, 2010

Тусгай салаа алхана

Ойрд бичлэг бичсэнгүй. Завгүй байгаа болохоор блогоо тоосонд даруулсаар сар гаруй хугацаа өнгөрчээ. Завгүй хэдий ч оройдоо цэнхэр дэлгэцийнхээ өмнө тухлан сууж “Тусгай салаа” киногоо бол үзчихээд л байгаа юм даа. Гэр бүлээрээ үзэхэд тохиромжтой сайн кино болсон гэж би дүгнээд байгаа. Утга агуулга нь ч тэр, дүрүүд нь ч тэр ер нь л их сайн кино болсон. Зохиолыг нь Амараа ах бичсэн юм билээ. 
Хүү маань орой болгон л тусгай салаа үзнэ. Киноны эхэнд явдаг дууг нь явангуут л тоглоомон буугаа бариад дороо тонотогоноод “нэг хоёр” гээл алхаж өгнө. Одоохондоо нэрийг нь сайн хэлж чадахгүй тэгээд “нэг хоёр” гэж нэрлэдэг юм. Бодвол цэргүүд нэг хоёр, нэг хоёр гээд алхаж явааг нь хараад тэгэж нэрлэсэн юм байлгүй. Хүү ч гэлтгүй эхнэр бид 2 орой болохоор байн байн Үндэсний ТВ дээр сувгаа тавиал “Тусгай салаа”-г хүлээж эхлэнэ шүү дээ. Аав, ээжүүд хүртэл бүгд л үздэг сурагтай. 

Цааш нь унших...

Wednesday, September 29, 2010

“Би“ in Wonderland

Би яг одоо гайхамшийн оронд байна...

Энд бүх юм өөр юм. Энд нар баруунаас манддаг. Навч цэцэг цементнээс ургадаг.  Намар, хавар гэсэн 2-хон улиралтай. Найз нөхөд гэж байхгүй атаат дайснуудтай.

Энд газар хөдлөлт болдоггүй, харин цуурхалаас улбаатай тэнгэр хөдлөлт болдог. Энд  хүмүүс хөгшин настай төрөөд, хүүхэд болж залуужаад, сперм болж замхардаг. Зовлон болвол хүмүүс инээдэг, жаргаж байгаа нь энэ  гээд уйлдаг. Хүүхдүүд архи ууж, хөлчүүхэн залуус сүүнд донтдог.

Энд ардчилал гэж байхгүй. Харин танилчлал байдаг. Танилийн өмнө төрийн төмөр нүүр тугалга болон хайлдаг, танилийн өмнө өрийн их данс цаас болон хийсдэг.

Цааш нь унших...

Thursday, September 16, 2010

Мянга сонсохоор нэг үз буюу Оюутолгой (photo post)

Та бүхэн “Оюутолгой”-н тухай сонин хэвлэл, зурагт, радио гээл хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр зөндөө л үзэж харж, сонсоо байлгүй. Сайнаар ч нэг ярина, муугаар ч нэг ярина. Энэ нь эргээд энгийн ард иргэд бидэнд үнэн мэдээлэл хүрч буй талаар эргэлзээтэй байдлыг үүсгэдэг билээ. Үүнээс үүдэн Оюутолгой төслийг дэмжигчид ч бий, эсэргүүцэгчид ч бий болцгоосон. 


Энэ удаагийн фото постоороо би та бүхэнд Оюутолгой ХХК-ны Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд орших кэмп болон тэнд хийгдэж буй судалгаа, өнөөгийн дүр төрх ямар байгааг зүгээр л байгаагаар нь харуулхыг хүслээ.  Мянга сонсохоор нэг үз гэдэгдээ. 

Цааш нь унших...

Friday, August 20, 2010

Үзэсгэлэнт говь нутгаар аялсан тэмдэглэл /Photo post/


Миний бие 14 хоногийн хугацааатайгаар үзэсгэлэнт говь нутгаар аялаад ирлээ. Энэхүү аялал нь говийн 4 аймаг болох Говь-Сүмбэр, Дорноговь, Өмнөговь, Дундговь аймгуудаар нийт 2000 гаран км зам туулан аялсан бөгөөд аялалын  сонин хачиныг фото нийтлэл хэлбэрээр цуврал байдлаар блогтоо оруулахаар шийдлээ. Дараагийн фото нийтлэлүүдээр олны анхаарлын төвд байгаа Таван толгой, Оюу толгойн уурхайгаар аялсан тэмдэглэл, мөн Энергийн төв болох Хамрын хийд, Дэмчогийн хийдүүдийн талаар оруулах болно. За ингээд аялалын зургуудаас үзэцгээе.

Цааш нь унших...

Thursday, July 29, 2010

Машин түрж, шаварт шигдсэнээрээ аялал улам амттай болдог /Photo post/

Зуны хамгийн сайхан үйл явдалуудын нэг бол яах аргагүй аялал зугаалга билээ. Тийм ч учираас зуныг аялахгүй өнгөрөөж яаж болохов дээ.  Энэ удаад саяхан явсан аялалынхаа талаар хэдэн фото зураг оруулхаар шийдлээ. Аялалын маршрут “УБ-Дархан-Ерөө” гэсэн чиглэлээр үргэлжилсэн бөгөөд буцах зам маань асар их адал явдалтай, төлөвлөгөөнөөс гадуур үргэлжлэх байсныг аялалын эхэнд яахан тааварлах билээ. 


Цааш нь унших...

Monday, June 28, 2010

Амьдрал бол ТРЮМАН ШОУ

Хайртай эхнэр нь хүртэл жүжигчин. Багын найз нь хүртэл түүнтэй нөхөрлөснийхөө төлөө цалин авна. Ажлын газрынх нь хүмүүс, ар гэрийнхэн нь хүртэл жүжигчид.  Идэж ууж, эдэлж хэрэглэдэг бүх зүйлс нь реклам. Найруулагч нэртэй бурхан түүний амьдралыг өөрийн зурсан зургаар төвөггүйхэн өрнүүлнэ. Хувь заяа, амьдрал нь тэр чигээрээ зохиол.

Харамсалтай нь Трюмэн энэ бүгдийг даанч мэдэхгүй. Мэдэхгүйгээр ч үл барам тэр мөрөөднө, тэмүүлнэ, юунд ч юм итгэнэ.

Цааш нь унших...

Monday, May 24, 2010

ХҮМҮҮС...

Эргэн тойрон бужигнах хүмүүс. Инээсэн, уурласан, эсвэл зүв зүгээр тайван амгалан төрхтэй хүмүүс. Гунигтай, жаргалтай, хөгжилтэй, хүйтэн, дур булаам харцнууд. Өндөр нам, өргөн бүдүүн есон жорын хэмжээсүүд. Дахин давтагдахгүй 6 тэрбум араншин, дахиж давтагдахгүй 6 тэрбум амьдрал. Хаа сайгүй хүмүүс.




Хүмүүс цаг хугацааг үргэлжлүүлж байна. Хүмүүс өнөөдрийг бүтээж, маргаашыг төлөвлөж, өчигдөрийг муулж байна.

Хүмүүс орон зайг туулж байна. Хүмүүс холыг ойртуулж, ойрыг холдуулахуйц техник, технологиор зэвсэглэн оронзайг элээж байна.

Хүмүүс судалж байна. Хүмүүс өчүүхэн жижиг нано хэмжээсээс эхлэн өргөн уудам галактикийг ч хүртэл судалж байна.

Хүмүүс бүтээж байна. Хүмүүс хот суурингуудыг, эрх чөлөөг, эдийн засгийг, эрх мэдлийг, зэр зэвсэгийг бүтээж байна.

Хүмүүс сөнөөж байна. Хүмүүс өчигдөрийг түүхтэй нь цуг, өнөөдрийг байгальтай нь цуг, ирээдүйг хүн чанартай нь цуг сөнөөж байна.

Хүмүүст одоо "АМРАЛТ" хэрэгтэй.


Цааш нь унших...

Thursday, May 6, 2010

Бэтмэний шаналал, Жокерийн философи, Харвей Дентийн эмгэнэл

Та бүхэний сайн мэдэх нэг киноны дүрүүдийн талаарх өөрийн үзэл бодолоо хуваалцахаар шийдлээ. Тиймээ энэ кино бол найруулагч Кристофер Ноланы бүтээсэн Warner Bros. киностудийн бүтээл “Dark Knight” кино юм. Гарсан даруйдаа кино ертөнцөд шуугиан тарьж АНУ, Канадын кинопрокатад шууд 11 рекорд тогтоож байсан гайхамшигтай бүтээл. Гэхдээ энэ удаад киноны тухай ярихыг хүссэнгүй. Харин тэрхүү киног жинхэнэ мөнх настай бүтээл болгож чадсан дүрүүдийнх нь өөр өөрсдийн онцлогийн талаарх үзэгчийн байр сууриа илэрхийлэхийг хүслээ.





Бэтмэний шаналал
Гол дүр тэрбумтан Брюс Вэйн буюу Бэтмэн. Бэтмэн бол төгс төгөлдөрийг эрхэмлэгч бөгөөд шударга, аюулгүй, амгалан тайван, элбэг хангалуун нийгмийг хүсэмжлэгч нэгэн. Даанч хорвоо дэлхий хэзээ ч Бэтмэний хүссэн шиг биш болохоор түүний энэхүү оптимист мөрөөдөл “бодит амьдралын хана”-ыг мөргөн унана. Хүн л болсон хойно Бэтмэнийг дурлал хайр тойрч гарсангүй. Даанч хайртай болсон бүсгүй нь түүний сайн найзынх нь сүйт бүсгүй. Иймэрхүү дотоод сэтгэлийн зөрчилдөөнт байдлууд нь түүнийг сэтгэлийн шаналалд унагах бөгөөд Бэтмэн өөрийгөө өнөөх шударга бус бохир нийгмийн нэг хэсэг болгосон мэт. Гэвч тэр үүнийгээ хэзээ ч хүлээн зөвшөөрдөггүй. Хүлээн зөвшөөрнө гэдэг нь түүний хувьд жинхэнэ ялагдал. Тиймдээ ч Бэтмэний дайсан бол төрөл бүрийн гэмт хэрэгтнүүд биш. Тэр байтугай Жокер ч түүний жинхэнэ дайсан биш. Харин түүний жинхэнэ бөгөөд хамгийн хэцүү дайсан бол тэр өөрөө.
Бодит байдал, хүсэл мөрөөдөл 2-ийн зааг дээр шаналан буй эгэл хүн болох Брюс Вэйний зовлонг баг зүүсэн супер баатрын дүр нь л бага ч болов нимгэлэх аж. Бэтмэн дотоод ертөнцдөө ч тэр, гадаад ертөнцөд ч тэр тэмцэл дунд амьдарсаар. Тэмцэлдэх тусам тэр өөрөө хурцлагдсаар.
Жокерийн философи
Шатаж буй овоолсон мөнгө, түүний хажууд бахдалтай нь аргагүй зогсох нүүрээ будсан гаж залуу. Тиймээ энэхэн хэсэг агшинаас та Жокерийн үзэл санааг бага ч болов гадарлаж эхэлнэ. Түүний амьдралын утга учир юу вэ? Алдар хүнд, мөнгө төгрөг, хайр дурлал биш. Гэр бүл бол бүүр ч биш. Яагаад гэвэл Жокер хүмүүсийг муу муухай, бузар булай гэдгийг мэднэ. Харин үүнийгээ нотлох нь Жокерийн амьдралын утга учир.
Жокерт хүмүүсийн амьдрал яг жүжиг шиг л санагдана. Бэтмэн сарьсан багваахайн багний цаана өөрийгөө нуудаг бол жирийн хүмүүс бүгд “нийгмийн төлөвшил” гэдэг айхтар багнийхаа цаана өөрсдийгөө нуун “амьдрал” хэмээх жүжигт дор бүрнээ дүр бүтээнэ. Үнэндээ бол хүмүүс муу муухай бүхний жинхэнэ эзэд. Тэдэнд араатаны ховдог хомхой зан, аймшигт бодолууд бий. Энэ байдалыг ил гаргах нь Жокерийн хүсэл мөрөөдөл. Харин яагаад Жокер ийм үзэл бодолтой болж төвөлшсөнийг хэн ч үл мэднэ. Магадгүй түүний туулж өнгөрүүлсэн амьдрал нь Жокерийг ийм болгосон ч юм билүү. Хэн мэдлээ. Мэдэхгүй чигээрээ тааварлаад явж байх нь илүү гоё ч юм шиг. Жокерийн амьдралыг үзэх песимист үзэл санаа, Бэтмэний оптимист хүсэл мөрөөдөлтэй перпикуляр байдлаар огтлолцсон нь тэр 2-ийг дайсан болгох гол шалтгаан болно.
Харвей Дентийн эмгэнэл
Харвей бол үнэхээр баатар. Түүнд Бэтмэнийх шиг сэтгэлийн шаналал, Жокерийнх шиг адын хүсэл байхгүй. Тэр үнэхээр жишиг хүн. Магадгүй Бэтмэний мөрөөдлийн ертөнцөд л Харвей шиг хүмүүс олноороо байдаг байх. Гэвч түүний төгс төгөлдөр байдал Жокерийг галзууруулах шахна. Жокерт Харвейг алах боломж зөндөө байсан. Харин “баатрыг алж болно, ялж болдоггүй юм” гэдгийг Жокер мэдэхийн дээдээр мэднэ. Тиймээс хүмүүсийн бахархал, сайн сайхан бүхний итгэл найдвар болсон Харвейг эргээж хүмүүсийнх нь эсрэг хөдөлгөх заналт дайсан болгох ёстой. Харамсалтай нь Харвей маань Жокерийн төлөвлөгөө ёсоор хувирч бид бүгдийн мэдэх “Хоёр нүүрт (Two face)” болно. Жокер ялжээ. Сайн хүн хүртэл муу муухай болдогийн жишээг Харвейгээр баталж чадлаа.
2 нүүрт болж хувирсан Харвей Дент царай төрхөөрөө ч тэр, зоос шидэн сонголт хийдэг зуршилаараа ч тэр хүн төрлөхтөний мөнхийн сэдэв болох DILEMMA -г илэрхийлэх ажээ. Сонголт бүгдэд байгаа. Харин хаашаа вэ гэдэг нь гагцхүү таниас шалтгаална. Харвейгийн дүр гашуун бөгөөд эмгэнэлтэй хувь заяаг, хүсэл мөрөөдөл сайн сайхан яаж хормын дотор унтардагийг, сонголт ямар хувь заяа авчирдагийг харуулсаар...
“Dark Knight” киноны дүрүүдийн талаарх үзэгчийн буюу хувь хүний үзэл бодол нэг иймэрхүү. Та бүхэнд ч бас энэ киноны талаарх үзэл бодлын хувилбарууд байгаа бизээ. Тиймээс үзэл бодлоо хуваалцана гэж найдаж байна. Киноны тухай илүү ихийг уншъя гэвэл манай movie addict –уудын блог
movieclub.gblog.mn –ээр зочилоорой. Би бас энэ блогийннэг админ нь байгаа юм.
За тэгээд захихад манай мүүвийклаб блогийг эргэж тойрч байгаарай. Энд гоё гоё юм бичдэг, нийтэлдэг админууд зөндөө их байдаг юм билээ :D Кино сонирхогч эрхэм танд манай блог таалагдах нь лавтай.

Цааш нь унших...

Sunday, April 18, 2010

Муу хүмүүс...

Оптимист үүднээс бол "муу хүмүүс" бол зүгээр л зүлгүүр. Тэд чиний мууг үзэх гэж мэрийх тусам чи зүлгэгдэж улам бүр өнгө орж гялалзана. Энэ бүхний эцэст чи гялалзаж, харин зүлгүүр өөрөө элэгдсэн байдаг...



Харин чи өөрийгөө "сайн хүн" гэж боддог "муу хүн" юм биш биз? Тэгвэл ч асуудал эсрэгээрээ шүү дээ. Мэдээж хэн гялалзаж, хэн элэгдэх нь тодорхой.


Цааш нь унших...

Wednesday, April 14, 2010

Тог тасрахад ямар сайхан байсан гээч...


Хэзээ ч билээ бүү мэд, аль ч юм нэг оронд явуулсан судалгаа юм гэсэн. Тэр судалгаагаар хүн төрлөхтөний зохиосон хамгийн хэрэгтэй ололтууд гэсэн чинь 1-рт гар утас, 2-рт вакцин, 3-рт интернэт 4-рт цахилгаан энерги гэх мэтээр үргэлжилж байна. Харин хүн төрлөхтөний бүтээсэн хамгийн том алдаанууд гэсэн чинь дахиад 1-рт гар утас, 2-рт интернэт, 3-рт цөмийн бөмбөг гээд явж байвал яахав.



Нээрээ л бодоод байсан чинь бид нар бүтээсэн зүйлийнхээ боол нь болчихсон гар утаснаасаа үхэр шиг дөрлүүлчихсэн, интернэтгүй бол агааргүйтэй адил шахуу болчихоод сууж байдаг. Бидний бодож сэтгэх, хийх бүх үйлдэлийг тэд нар бараг гүйцэтгэчихдэг болохоор ирээдүйд хүмүүс нэг бол зомби шиг эсвэл Wall E хүүхэлдэйн дээр гардаг шиг махан бөмбөгнүүд болох биз. Мэдээллийн хэрэгслүүдийн тусламжтайгаар тархиа хангалттай угаалгана, тэдний цахилгаан соронзон долгионд тархи, мэдрэл, гени, эрүүл мэндээ хордуулна, амьдралынхаа алт шиг цагийг зурагт, радио, интернэтээр үрнэ. Энэ бүхний үр дагаврууд нь аймшигтай. Хөгжих тусам хүний мөсөө хайлаад л, хүмүүсийн хоорондын харилцаа хиймэл болоод л. Яваандаа матрикс кинон дээр гардаг шиг усан дотор хэвтчихээд тоон ертөнц дотор амьдараад явж байх ч юм билүү. Балай юм. Нано технологи л гэнэ. Сайнаар ашиглавал сайхан л эд бололтой юм. Муугаар ашиглавал яах бол ганц хормын дотор л дэлхийг сүйрүүлнэ биз.

Дээрээс нь техник технологийн хөгжил дэвшил байгаль орчинтойгоо урвуу пропорциональ зүй тогтолтой. Дэлхийн дулаарал бол дэлхийн жинхэнэ сүйрэл. Юун 2012 он.

Дээр нэг удаа тог тасардаг юм байна. Ямар сайхан байсан гээч. Юун зурагт, юун интернэт. Хүүгээ дундаа хэвтүүлчээд эхнэртэйгээ юм юм яриал. Анх тэгж ярилцаж байгаад л бие биедээ хайртай болсон байх. Яг тэрүүн шиг. Төрөл бүрийн цахилгаан хэрэгслийн дуу чимээ, гэрэл гялбаа юу ч байхгүй. Зөвхөн эхнэр хүү бид 3 бас лааны гэрэл. Магадгүй тог цахилгаан, интернэт, кабелийн сувгууд бид бүгдийн харилцаа холбоо хөндийрөх нэг шалтгаан болдог байх.

Өдөр тутмын ажил зав чөлөөгүй өрнөж, мөнгө, эрх мэдлийн төлөө зэрлэг араатан мэт хоорондоо тэмцэлдэх их хотын амьдрал дунд яруу найрагч Ц.Хулангийн нэгэнтээ шүлэглэсэн "-Зүлгэн дээр гэрээ бариад зүгээр л нэг амьдармаар" санагдах мөчүүд хаяа хаяа тохиолддогийг нуух юун. Амьдрал ганц олдох болохоор амьдарсан шиг л амьдармаар байх юм даа уг нь.




Цааш нь унших...

Sunday, March 21, 2010

Өнөөдөр Монгол хүн сансарт нисээгүй бол :D

1981 он. Гүрээ ах маань “сансрын нисэгч ах” болоод саран наран 2-той саатан уулзахаар Бек ахыг дагаад явжээ. Монгол түмний нар гарч энгийн эгэл ардын хүү сансарт хүртэл нисэж болдогийг харуулсан соци түүхийн гайхамшигт оргил үе. Энэ үед Монголчууд маань бөөн баяр хөөр болсон гэжуга. Яагаав биднүүд сая 2008 онд анхны Олимпын алтан медаль авахад яаж баярлалаа тэрүүн шиг юм болсон гэжуга. Тэхдээ тухайн үеийн төрийн тэргүүнүүд нь олон түмний нүдэн дээр согтуу гарч ирээгүйм билээ шүү .ккк


Яг энэ баярын үеийг далимдуулаад аав маань (их сэргэлэн хүн гэдгийг нь хэллүү) ээжид хайрын захиа өгчээ. Мэдээж энэ их баяр баясгалант үетэй давхацуулна гэдэг нь аавын эр хүний 13 мэхний нэг байж л даа. Ээж яахуу баярлаж хөөрсөн хүн чинь захиа аваад, хүн сансарт нисээд ёстой нээрээ нөгөө балжинням, дашням давхацна гэдэг шиг юм болохгүй юу. Тэгээд зөвшөөрчихсөн байх юм. ккк. За үүнээс хойш хэдэн сар өнгөрөв үү гүй юу манай 2 тэр жилийнхээ 11 сард хуримаа хийж, гэрлэлтээ батлуулжээ. Үүнээс хойш бүтэн нэг жил өнгөрсөний дараа нэгэн хөвүүн мэндлэв. Түүний баруун гарт шагайн чинээ нөж байгаагүй л дээ. Кк. Гэхдээ тэр хүн нь өнөөдөр энэ блогийг хөтлөөд явж та бүхний эчнээ танил (заримынх хуучны танил) Бороо миний бие бөлгөө. За тэгээд аав, ээж 2 минь үүнээс хойш 3 хүүхдийн аав ээж болж аз жаргалтай амар сайхандаа жаргасандаа.



Өнөөдөр аав ээж 2-ийн хайраа илчилсэн өдрийн 29 жилийн ой. Манай 2 яахав уламжлалаа дагаад өнөөдөр гадуур хооллож, хамтдаа батериа татуулах биз. Ккк.
Сайхан хайрын үр дүнд хүн болж мэндлээд, хүн болж амьдрах сайхан юм байна шүү дээ. Гэхдээ тэр үед сансарт монгол хүн нисээгүй байсан бол би энэ хорвоод мэндлэх байсан болов уу. Бүү мэд. Асуудлыг нээлттэй орхие. Одоо дискаашн явсаа.

Цааш нь унших...

Thursday, March 11, 2010

Самурай, Гейша, Якуза бас Сумо

Япончуудын тухай ном зохиол, кино жүжиг, мэдээ мэдээлэлүүдийг үзээд байхнээ надад нэг зүйл улам ихээр мэдрэгдэх юм. Ер нь Япончуудын уламжлалт соёл, зан заншил, амьдрал ахуйд итгэл хүндлэл, дэг жаяг, ёс суртахуун гэдэг юм зүйл асар том оронзай эзэлдэг бололтой.



Жишээлбэл самурай гэж хэсэг нөхдүүд байсан байгаа юм. Бүүр феодолийн нийгмийн үед бүхэл бүтэн нийгмийн анги болж байсан нөхдүүд юм билээ. Самурайг хүмүүс ихэвчлэн цэрэг, тулааны хүн гэдгээр төсөөлдөг боловч үнэн хэрэг дээрээ ёс суртахууныг шүтэн дээдэлсэн үнэнч “төрийн хар хүн” байсан байгаа юм. Бараг гурван зуу шахуу жил амар амгалан байсан Эдо эринд самурай нар нь дайнч эр гэхээсээ илүү эр хүний жинхэнэ “жишиг” ямар байх ёстойн тод томруун жишээ болж төлөвшиж ирсэн байна. Үүнээс үүдэлтэйгээр үүссэн асар том философи бүхий самурайн ёсыг “Бушидо” гэх бөгөөд өдгөөг хүртэл үнэ цэнээ алдаагүй улам бүр гайхагдсан ёс заншил болжээ. Эр хүн хэрхэн хэлсэндээ хүрдэг, эр хүний амлалт, бодол ухаан гэж ямар ноён нуруутай, туйлбартай, үнэнч байдгийн жишээг самурайн ёсноос харж болохоор. Харин итгэлийг хөсөрдүүлж, нэр төрөө хугалсан тохиолдолд гэдсээ хүүлж үхдэг байсан ба үүнийг “Харакири хийх” гэдгийг олон хүн мэднэ. Ингэж гэдсээ хүүлэх нь зүгээр нэг амиа хорлох үйлдэл биш, өөрийгөө шийтгэх нэг төрлийн ёслол байсан гэж тайлбарладаг. Монголчуудын дунд “эр хүн хэлсэндээ, эмээлт морь зорьсондоо” , эсвэл “Муу амьд явахаар сайн үх” гэх мэт Бушидо ёсыг санагдуулам зүйр цэцэн үгс их байсан нь энэ талын соёл уламжлал Монгол ахуйд ч байсныг гэрчилнэ. Гагцхүү цагийн уртад сарниж замхарсанаараа Бушидо ёсноос өөр байж болох талтай.
Самурайн ёс жаяг, ёс суртахуун өдгөө ч Японд бий. “Орчин цагийн самурай”-нууд костюм өмсөж зангиа зүүсэн болохоос бус бизнес, улс төрийн салбарт одоо ч “Бүшидо”-гоо мөрдсөөр буй. Ганцхан асуудал болоход Японы засгийн газрын гишүүд яаж өөрсдөө огцорч байгааг та бид зурагтаар харж л байсан. Хариуцлага бол хариуцлага. Харин манайд буруутай нь тодорхой байхад сандал ширээнээсээ зүүгдсэн сайд дарга нар зөндөө. Ичих нүүр, нэр төр нь бүгд албан тушаал мөнгөний боол болчихсон болохоор арга ч үгүй биз. 

BUSHIDO-The Soul of Japan, 1900. Нийтобэ Иназогийн тухай зохиогч Өөрийгөө хөгжүүлье! (2004) номонд “Европт иргэний хувьсгалаар капиталистууд бэлтгэгдэн төрсөн бол, Японд самурайн хувьсгалаар менежерүүд бэлтгэгджээ” гэж дүгнэсэн байдаг. Японы томоохон корпорациудын амжилтын нууц бол бас л “Бушидо”. Нэр төр, хариуцлага, итгэл, ёс суртахуун бол тэдний бизнесийн амжилтын хөдөлгүүр нь. Өнөөдөр хүртэл Япончууд алдаатай үйлдвэрлэсэн машины дэлхий дахинаас эргүүлэн татаж, бүх зардлыг хариуцаж байгааг харахад бизнесийн хариуцлага гээч чухам юу болохыг олж харж болохоор. Энэ бол самурайн ёс. Энэ бол хөгжлийн түлхүүр. 

Гейша гээд хүүхнүүд бас Японд байж (одоо ч Киотод байдаг гэнэ). Зарим хүмүүс биеэ үнэлэгчидтэй андуурдаг тал бий. Гэхдээ Гейша бол үндсэндээ соёл, ёс жаягийн нэгдэл юм. Эмэгтэй хүний төгс төгөлдөр шинжийг илтгэгч, Японы нийгмийн бахархал байсаар ирсэн нь түүний ажил үүрэгт секс үйлчилгээ ордоггүйтэй холбоотой. Гейша хэн нэгэнд энгэрээ нээнэ гэдэг өөрийнх нь дур хүслийн хэрэг аж.
Гейшагаас авах юм их байнаа. Жишээлбэл Гейша бүсгүй гоё сайхан харагдах, биеэ сайхан авч явахаас гадна урлагийн авъяастай, мэдрэмжтэй хамгийн гол нь ухаалаг байх гэдэг зарчим юм. Гоо сайхан, биеэ авч явах байдал, ухаан гурав хэрхэн нэгдэн нийлж байж “жинхэнэ эмэгтэй” хэрхэн бүрддэгийг Гейшагийн соёл харуулдаг юм. Энэ нь эмэгтэй хүнийг жинхэнэ утгаар нь ойлгож, тэднийг хүндэлэх хайрлахад маш чухал нөлөөтэй. Зарим нэг эрчүүдийн “бүсгүй үс урт, ухаан богино” гэх үзэл баримтлалыг Гейшагийн соёл сөрж зогсдогоороо үнэ цэнэтэй юм. Мэдээж Гейшагийн ёсонд бас ёс суртахуун, хариуцлага, шийтгэл бүгд бий.
Угаас дорно дахинд ч тэр, өрнийн түүхэнд ч тэр эмэгтэйчүүдийн үүрэг роль маш их байсан нь тэдний ухааны цар хүрээг харуулж байгаагийн гол илрэл билээ. Харин ч бүсгүй хүний удирдсан төр, нийгэм амар амгалан байх бөгөөд тэд хэзээ ч эрчүүд шиг эрх мэдэл, эд хөрөнгөний төлөө дайтан тулалддаггүйгээрээ гайхамшигтай.

Японд бас Якуза нар хэмээх хэсэг бүлэг нөхдүүд одоо ч бий. Тэд хар талын зам мөрийг хөөсөн, харгис хатуу, зохион байгуулалттай гэмт бүлэглэл боловч тэднээс авах юм их бий. Якузад өөрийн гэсэн ёс жаяг, ёс суртахуун, хариуцлага бий. Тиймдээ Якуза бүлэглэл нь дэлхийн хамгийн том гэмт бүлэглэлүүдийн тоонд зүй ёсоор ордог.
Түүхийн хувьд Эдогийн үеэс эхлэлтэй гэх боловч өнөөг хүртэл сайн тогтоогдоогүй. Якуза нарын өөрсдийнх нь үзэж байгаагаар тэдний үүсэл нь тухайн үеийн дээрэмчин жанжидаас тосгоныг хамгаалж улмаар тэнд журам сахиулагч бүлгээс гаралтай гэж үздэг. Зарим нэг дутагдлыг нь үл тооцвол тэд англиар бол Робин Гүүд, манайхаан бол “шилийн сайн эрс” гэдэг шиг ард түмний дунд баатрууд хэмээн цоллогддог байна.

Ер нь бол Якуза нь дэлхийн бусад гэмт бүлэглэлүүдийн жишиг болдог гэхэд бараг болно. Гэмт хэрэгтэн гэхээр заавал муу муухай бүхний үүр уурхай байх албагүйг Якузагийн ёс журам, андгай тангараг, шийтгэл гэх мэт зүйлсээс харж болно. Зарим тохиолдолд (газар хөдлөлтийн дараа ч юмуу) Якуза нар ард иргэдэд туслах ажилд хамгийн голлох нөлөөтэй оролцох тохиолдол ч байдаг.

Түүнчлэн Якуза нар ууж иддэг зүйлс, хэрэглэдэг үг хэллэг, хувцас, бүтэн биеийн шивээс, тоглодог мөрийтэй тоглоом гээд асар их соёлын элемэнтүүдийг өөртөө агуулсанаараа онцлогтой. Якузад дүрэм журам байх ба хамгийн гол нь самурайн “бушидо” ёс бас мөрдөгддөг. Тиймдээ ч энэхүү гэмт бүлэглэлийн нөлөө, нэр хүнд одоо ч хүчтэй байдаг төдийгүй Якуза бүлэглэлийн зарим толгойлогчидийн нэр олон түмэнд нээлттэй байдаг байна.

Японд Сумо хэмээх бөхийн спорт байна. Бид бүгд мэднэ. Манай хэсэг залуус тэнд түйвээж яваа. Харахад урамтай сайхан л байдаг юм. Гэхдээ сумо ч бас Японых л юм болохоороо айхтар дүрэм журамтай. Манайх үндэсний бөх шиг найраа, өгөө аваа, нутгийн дүү гэх мэт асуудлууд байдаггүйгээрээ сумо олон улсын том спорт болж хөгжиж чадсан. Сумогийн хамгийн гол онцлог нь спорт, соёл 2-ийн нэгдэлийг агуулж чаддагт оршино. 

Сумод допингийн шинжилгээ авдаггүй гэж сонссон. Энэ нь сумод хүртэл “итгэлцэл” хэмээх өнөө том “Бушидо” ёс явж байгааг харуулж байна. Итгэлцэл байхад заавал цаасан дээр гэрээ байгуулах албагүй, заавал нотариат гэдэг газраар үйлчүүлэх албагүй, заавал нэгнийгээ шалгаж байцаах аргагүй юм билээ л дээ. Тэгээд ч бөхчүүд нь ард түмнийхээ тэр сайхан итгэл, хайр хүндлэлийг дааж явах хариуцлагыг нууруун дээрээ үүрсэн. Дааж явж чаддагаараа ч Сумо хөгжиж байгаа юм бишүү. Аливаа зүйлд сэтгэлээсээ хандах, ёс журамтай байх, хариуцлагатай байх, үнэнч байх, тэвчээртэй байхын тод томруун жишээг өнөөгийн Япон улсын хөгжлөөс харж болох бизээ.

Харин зах хязгааргүй нутагтаа хүссэнээрээ хашаа зоож, гудамж талбайдаа хогоо хаячихаад хэнэггүйхэн алхах бидэнд Япончуудаас авах ёс заншил их л байх шиг. 

Монголчууд бид чинь баялаг түүхтэй ёс заншилийн эрдэмт өвтэйсэн, байгалиа бохирдуулсан хүнийг цаазаар авдаг Их засаг хуультайсан, аавынхаа өмнө архи уудаггүй жудагтай Монгол эрсийн удамсан, алсын хараатай тулгар төртэй их түүхийн үргэлжлэлсэн...

Цааш нь унших...

Monday, March 8, 2010

Би бурууууууууууууууугүй ээ...

Би заримдаа гайхаад байдаг юм. Надад нэг улаавтар туяатай цамц бий л дээ. Гэтэл яагаад ч юм би тэр цамцыг өмссөн өдөрөө л шоудаад байдаг юм шиг санагдаад явчихлаа. Гэхдээ тохиолдол байж магадгүй. Юу ч гэсэн үнэн эсэхийг магадлаж туршиж үзэхээр шийдлээ. Ерөөсөө шоудах байтугай сонинтох ч шансгүй нэг өдөр өнөө муу хэргийн эзэн, хэнгэргийн дохиур цамцыг чинь өмсөөд ажилдаа явлаа. Тэгсэн яасан. Яах аргагүй шоудахаас өөр аргагүй нөхцөл байдал үүсээд. Тэгээд шоудчихсан. ккк

Цааш нь унших...

Monday, February 8, 2010

Би Ромео биш, чи ч бас Жулетта биш

Амьдрал өөрөө жүжиг юм бол би жүжгийн гол дүр. Гэхдээ Ромео лав биш. Дурлахдаа яг Ромео шиг эхэлдэг байж магадгүй гэхдээ дуусгахдаа харин Гамлет шиг ч байж болох юм.
Угаасаа бурхан чөтгөр 2-ийн буцах хаяггүй гэрээний үр дүн, хүн нэртэй махан цогцостой, хүсэлдээ хөтлүүлж, хясалдаа хазаарлуулдаг би эгэл хүн. Хайр халамж, харгис хатуу, дур хүсэл, уйтгар гуниг миний эд эс ширхэг бүрийг энэ тэнцүүхэн хуваан эзэмшдэг. Тиймдээ ч надад Макбетийн сайхан чанар, Оттелогийн уур хилэн бүгд бий.
Яагаад гэдэг асуулт бүхэнд яг ижилхэн хариулт байдаггүй болохоор... Ядаж Лир ваны насанд хүрчихээд асууя. Харин одоо бол надад мэдрэмж байна... Орших уу, эс орших уу гэсэн эргэлзээ байна.

Цааш нь унших...